Varkens leven niet op een eiland.

Annechien ten Have-MellemaAnnechien

Mijn eerste blog  (voor een Nederlands vakblad) over het stoppen met castreren van varkens schreef ik in week 50 van 2006. Ik gaf mijn mening over de  ‘eilandmentaliteit’ van een groot deel van de Tweede Kamerleden die over de begroting van het ministerie van Landbouw discussieerden.  Ik was verbaasd dat bij een debat over de begroting van de overheid dierenwelzijn bijna het enige gespreksonderwerp was. Los daarvan werd er op geen enkele wijze gesproken over de effecten voor de varkensvleesketen. De Kamer bleef hardnekkig op het dierenwelzijn-eiland zitten en vergat dat er ook nog een varkensrealiteit op het ‘vaste land’  bestaat.

In week 49 van 2007 schreef ik met trots in mijn blog dat het was gelukt om met alle partijen in de Nederlandse productieketen van varkensvlees tot een overeenkomst te komen: de  zogenaamde Verklaring van Noordwijk. We spraken met elkaar af dat ons doel zou zijn om in Nederland in 2015 helemaal te stoppen met castreren bij varkens. Een ambitieus plan met nog veel onzekerheid over de haalbaarheid en verdere consequenties.

Eind 2012 heb ik kort de balans opgemaakt en zie ik de grote stappen die we in Nederland hebben gezet. Bijna de helft van de varkens in Nederland wordt al niet meer gecastreerd. In Nederland zelf zijn de retailers overgestapt op vlees van niet gecastreerde dieren. In het buitenland zie ik echter ook dat er aan de afzetkant hindernissen zijn. Afnemers van varkensvlees zijn vaak huiverig en eisen vlees dat afkomstig is van biggen die gecastreerd zijn. Compleet met financiële straf voor hen die vlees leveren van niet gecastreerde dieren. ‘Eilandbewoners met beperkt zicht,’ noem ik ze.

In 2012 kwam Europa met haar strategie voor dierenwelzijn voor de periode tot en met 2015. De Commissie kijkt met deze nieuwe strategie over grenzen heen. De markt en de consument zijn leidend. De strategie houdt nadrukkelijk ook rekening met de economische effecten. De ondertitel van de strategie is: ‘Iedereen is verantwoordelijk.’ Daarmee geeft de EU aan dat varkens niet op een eiland leven en dat stoppen met castreren een gezamenlijke opgave is, waarvoor iedereen, van varkenshouder tot en met retail en consument, verantwoordelijkheid draagt.

In Nederland heeft de retail grote stappen gezet samen met de partners van de Verklaring van Noordwijk. Het is nu van groot belang dat ook in de andere Europese landen dezelfde stappen worden gezet. Zodat Europa niet uit eilanden bestaat maar uit een stevig vasteland als het gaat om het castreren van onze varkens.